Finance r Banka e Shqiperise: Shenjat e krizes

30/06/2009 00:00 0 komente

Banka e Shqipërisë përsërit se ekonomia është në rënie, ndërsa i kërkon përsëri qeverisë të kontrollojë rritjen e deficitit buxhetor

Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë vendosi në mbledhjen e javës së kaluar të mbajë normën bazë të interesit në nivelin 5.75%, ndërkohë që theksoi edhe një herë se sinjalet tregojnë një rënie të ekonomisë shqiptare gjatë fillimit të vitit 2009.
Sipas Bankës së Shqipërisë, informacioni më i fundit dhe analizat përkatëse dëshmojnë ngadalësim të aktivitetit ekonomik në vend në tremujorin e parë, i shprehur ky në ngushtimin e aktivitetit kredidhënës për sektorin privat, në rënien e eksporteve, në ngdalësimin e ritmit të zgjerimit monetar dhe në mosrealizimin e planit të të ardhurave fiskale. Rezultatet e vrojtimeve të besimit nga Banka e Shqipërisë konfirmuan rënien e ritmit të rritjes së ekonomisë në tremujorin e parë dhe të dytë të vitit 2009, duke sinjalizuar dobësimin e kërkesës së brendshme dhe asaj të jashtme. Tremujori i parë i vitit 2009 tregoi gjithashtu një përkeqësim të pozicionit të jashtëm të vendit, si pasojë e zgjerimit të deficitit korent, që rezultoi rreth 25% më i lartë se një vit më parë. Rënia e kërkesës së brendshme dhe të jashtme ka sjellë rënien e importeve dhe të eksporteve, duke rezultuar me një ngushtim të lehtë të deficitit të bilancit tregtar. Eksportet dhe importet e mallrave shënuan rënie vjetore, përkatësisht prej 14.7% dhe 5.6%. Megjithatë, rënia e suficitit të të ardhurave korente dhe të shërbimeve, ka sjellë zgjerimin e deficitit të llogarisë korente. Ky zgjerim nuk është mbuluar plotësisht nga të hyrat e llogarisë kapitale dhe financiare, duke rezultuar në një deficit të lehtë të bilancit të pagesave për këtë periudhë. Rritja e inflacionit në vend në muajin maj, ka vijuar të pasqyrojë në mënyrë më të plotë prirjen nënçmuese të kursit të këmbimit në çmimet e mallrave të konsumit që kanë origjinë importi.
Banka e Shqipërisë vëren se treguesit fiskalë janë karakterizuar nga rritja e të ardhurave dhe e shpenzimeve buxhetore gjatë muajve të parë të vitit, por të dy këta tregues kanë qenë poshtë nivelit të planifikuar për këtë periudhë. Sipas BSH, rritja e shpenzimeve është diktuar në një masë të madhe nga rritja e shpenzimeve kapitale, ndërkohë që ecuria e të ardhurave ka reflektuar ngadalësimin e aktivitetit ekonomik gjatë muajve të parë të vitit.

Deficiti buxhetor:
Bilanci i të ardhurave dhe shpenzimeve ka rezultuar në një rritje të deficitit buxhetor përtej shifrave të planifikuara. Ky zhvillim kërkon vëmendjen e duhur të autoriteteve fiskale.

Bilanci i të ardhurave dhe shpenzimeve ka rezultuar në një rritje të deficitit buxhetor përtej shifrave të planifikuara. Banka e Shqipërisë i ka tërhequr edhe një herë vëmendjen qeverisë se ky zhvillim kërkon vëmendjen e duhur të autoriteteve fiskale, për të bërë të mundur në çdo rast një ecuri të balancuar të të ardhurave dhe shpenzimeve buxhetore. Banka Qendrore gjykon se ruajtja e parametrave të planifikuar buxhetorë do të ndihmojë kontrollin e ekuilibrave makroekonomikë të vendit dhe do të lehtësojë administrimin e tregut të brendshëm financiar.

Bankat, përmirësohet gjendja e likuiditetit

Banka e Shqipërisë vlerëson se duke filluar nga muaji prill, situata e likuiditetit në sistemin bankar ka ardhur duke u përmirësuar. Ky zhvillim është reflektuar në rritjen e aktivitetit të tregut ndërbankar dhe uljen e normave afatshkurtra të interesit në të. Ndërkohë, normat më afatgjata të interesit kanë shënuar një rritje të mëtejshme, gjë që, sipas Bankës së Shqipërisë, reflekton si çbalancimin e kërkesës dhe ofertës për fonde në këto maturitete, ashtu edhe rritjen e primeve perceptuar të rrezikut nga ana e ofruesve të fondeve. Këto zhvillime janë pasqyruar edhe në rritjen e normave të interesit të kredive në lekë, të cilat ndjekin nga afër ecurinë e normave të interesit të letrave afatgjata të borxhit të qeverisë. Nga ana tjetër, rënia e normave të interesit në tregun ndërkombëtar nuk ka çuar në uljen e interesave të kredisë në valutë në tregun e brendshëm. Edhe gjatë muajit maj ecuria e lekut ka vijuar thellimin e tendencës nënçmuese, ndërkohë që ecuria e tij në muajin qershor paraqet një sjellje mbiçmuese, kryesisht nën efektin e faktorëve sezonalë.
Por nga ana tjetër, në përgjigje të zhvillimeve të ekonomisë reale dhe të ecurisë së tregut financiar, kredia për ekonominë ka vijuar të ngadalësohet më tej në muajin prill. Norma vjetore e rritjes së saj (e pastruar nga efekti i kursit të këmbimit), shënoi vlerën 21% në muajin prill kundrejt vlerës 25% të shënuar në muajin mars. Shtrëngimi i kushteve të përgjithshme të kredidhënies është ndjerë më tepër në plotësimin e kërkesës për huamarrje në valutë. Në muajin prill, pesha e kredisë në lekë ndaj totalit të kredisë u rrit në 31%, nga 28% në fund të vitit 2008.

Shkruaj një koment

Ju duhet të logoheni për të komentuar.