Me shume kafe

01/05/2010 00:00 0 komente

Me gjithe rritjen e konkurrences, tregtia e kafes eshte nder bizneset me te mira ne kete periudhe. Konsumi ne vend po peson rritje mesatare vjetore prej 10%.
Pritshmeria, rritje cmimi

Nga Albana MUCAJ

Kafeja, gjithnjë e më e konsumuar nga shqiptarët, pritet të kushtojë më shtrenjtë në treg e në lokale.
Disa prej importuesve kryesorë në treg shprehen se tregu i kafes u përball me rritje konstante të çmimit në tregjet nga ku furnizohemi (rreth 10% rritja vjetore), ndërsa vetëm për shkak të zhvlerësimit të lekut, çmimi i importit krahasuar me një vit më parë është rritur pothuajse në këtë nivel (10%).
Por, ndërsa importuesit janë shumë të matur për të bërë këtë lëvizje, për shkak të konkurrencës në rritje dhe mundësive të reagimit negativ të konsumatorit, viti i kaluar ishte i mbarë për tregtinë e kafes.
Përfaqësuesit e kompanive kryesore importuese, pjesa më e madhe e importuesve dhe përpunuesve të kafes në vend, shprehen se shitjet ecën mirë vitin e kaluar, por edhe në muajt e parë të këtij viti.
Përfaqësues të kompanisë së kafes “Lavazza” në vend shprehen se ecuria e shitjeve është e kënaqshme, pasi kanë zgjeruar gamën e produkteve të hedhura në treg. Krahas konsumit në rritje në ambiente pune, aparatet e kafes, sipas tyre, po kërkohen edhe nga familjarë.
Në treg vazhdojnë të gjenden mirë edhe importuesit e kafes “Royal”. Sipas përfaqësuesit të kompanisë që merret me importin dhe tregtinë e kafes prej 15 vitesh, tregu mbetet ende me interes, pavarësisht se konkurrenca dhe strategjitë e marketingut janë rritur dukshëm.
Ecuri e mirë në treg vërehet edhe për kafen turke dhe ekspres të “Mullirit të Vjetër” , me një rritje prej 5% krahasuar me një vit më parë.
Ndërsa drejtuesit e kompanisë “Mercuri” sh.p.k., që tregtojnë kafet “Lori Caffe” dhe “Illy”, tregojnë se me gjithë problemet e shumta të konkurrencës në treg po ruajnë të njëjtin nivel shitje.
Duke u bazuar në të dhënat e tregtisë rezulton se konsumi zyrtar në vendin tonë ishte 2.2 kilogramë për person në vit, ndërsa përfaqësues të këtij sektori shprehen se niveli i konsumit në Shqipëri arrin gati 3 kg/frymë në vit.

2009, importi rritet 5.2%

Vitin e kaluar, çdo konsumator shqiptar vlerësohet të ketë konsumuar mesatarisht 0.2 kg kafe më shumë krahasuar me një vit më parë. Nga të dhënat e tregtisë rezulton se importet e kafes paraqesin një tendencë rritje në pesë vitet e fundit, si në sasi edhe në vlerën e tyre. Sipas të dhënave të Ministrisë së Bujqësisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes së Konsumatorit (MBUMK), sasia e importuar e kafes vitin e kaluar ishte rreth 6.93 mijë tonë. Krahasuar me një vit më parë, sasia e importuar vitin që shkoi është 5.2% më shumë se një vit më parë. Ritmet e rritjes, ndonëse të qëndrueshme, janë shumë më të ulëta krahasuar me zhvillimin e kësaj tregtie në vitin 2006, kur për shkak të futjes së disa operatorëve të rinj në treg, importi u rrit 56% krahasuar me vitin 2005.
Kafja, një produkt shpesh i debatueshëm për efektet e saj, nga mjekë e studiues, po bën që shpenzimet e shqiptarëve për këtë produkt të rriten gjithnjë e më shumë.
Sipas të dhënave të MBUMK, vlera e importit të kafes vitin që shkoi arriti në 21,69 milionë dollarë. Krahasuar me një vit më parë, rritja ishte mbi 14% më e lartë se një vit më parë. Siç vërehet edhe nga grafiku, ritmet e rritjes së vlerës së importit janë më të larta krahasuar me ato të sasisë.
Në tre vitet e fundit, një faktor i qëndrueshëm në rritjen e vlerës së importeve ka qenë çmimi në rritje sipas të dhënave zyrtare.
Sipas të dhënave të tregtisë rezulton që vitin e kaluar, 1 ton kafe të jetë zhdoganuar në kufirin shqiptar mesatarisht kundrejt 3.13 mijë UDD, me një vlerë prej rreth 8.6% më shumë se një vit më parë.
Në vitin 2008, vlera e kafes së importuar u rrit në masën 10%, sipas të dhënave doganore.
Në dhjetë vitet e fundit, vlera e importit të kafes, sipas të dhënave doganore, është rritur rreth 850%.

Eksportet, mbi 5% e importit

Viti i kaluar nuk vlerësohet të ketë qenë aq i mbarë për eksportin e kafes drejt rajonit të Ballkanit. Me rritjen e konkurrencës në tregun e brendshëm, disa prej kompanive kryesore tregtare e tregtojnë një pjesë të kafes së importuar në tregjet fqinje në Ballkan. Për vitin e kaluar, rieksportet e kafes ishin 1.2 milionë dollarë. Krahasuar me një vit më parë, ky treg pati një rënie prej 20%. Sipas tregtarëve kryesorë të kafes në vend, ndikimin kryesor në këtë ulje e dha rritja e çmimit në tregun ndërkombëtar, por edhe forcimin i operatorëve vendas në tregje të tilla si Maqedoni e Mal i Zi.
Vitin e kaluar vlerësohet të jetë eksportuar pak më shumë se 5% e kafes së importuar, ndërkohë që një vit më parë rieksporti zinte 8% të kafes së importuar. Pas përpunimit, pjekjes, bluarjes dhe paketimit në vendin tonë, shqiptarët po kërkojnë të krijojnë treg edhe në vendet fqinje. Sipas të dhënave doganore, Kosova është tregu kryesor i kafes së eksportuar nga Shqipëria, pasi zë rreth 55% të totalit të kafes së eksportuar.

Pritet rritje e çmimit të kafes

Këtë vit, kafeja pritet t’i kushtojë më shtrenjtë konsumatorit shqiptar. Importuesit tregojnë se çmimi i kafes në tregjet nga ku blejnë ka ardhur në rritje, ndërkohë që
u përballën edhe me zhvlerësimin e lekut ndaj valutës së huaj. Një vit më parë, përfaqësues të kompanive importuese si “Mulliri i Vjetër” e “Lori Caffe”, shpreheshin se nuk kishin në plan të rrisnin çmimin e kafes. Por, tashmë “pesha” e çmimit të rritur mbi 10% në tregjet ndërkombëtare dhe leku i zhvlerësuar ka gjasa të rëndojë me një çmim më të lartë te konsumatori.
Përfaqësuesit e “Mercuri” sh.p.k, importues të kafeve “Illy” dhe “Lori” tregojnë se rritjen e çmimit të aplikuar nga kompania mëmë në Itali janë detyruar ta reflektojnë në çmimin e kafes “Illy”, pasi kjo përkoi edhe me lekun e zhvlerësuar nga euro krahasuar me një vit më parë me gati 9%. Për këtë lloj kafeje, vërehet një rënie e lehtë e konsumit, sipas tregtarëve. Në kushtet kur oferta po zgjerohet nga shumë kompani importuese, çmimi i rritur rrezikon të ulë konsumin për lloje të caktuara kafeje, pavarësisht se nga studimet e tregut, prirja për të konsumuar kafe është në rritje.
Në fakt, tregu shqiptar i kafes, ndonëse i vogël për nga numri i konsumatorëve, por edhe për nga niveli aktual i konsumit krahasuar me shumë vende të tjera ka tërhequr vëmendjen e shumë tregtarëve dhe përpunuesve të kafes.
Numri i operatorëve në këtë treg është disa herë më i lartë se pak vite më parë.
Pikërisht për shkak të rritjes së konkurrencës, tregtarët shqiptarë, dy vitet e kaluara nuk i rritën çmimet në treg, pavarësisht se çmimi i importit u rrit 10%.
Rritja e fundit e çmimit të kafes ishte gjatë vitit 2008, kur çmimi i rritur i importit u reflektua tërësisht në tregun e pakicës. Nga 60 lekë që kushtonte një kafe në lokale në vitin 2007, një vit më vonë, çmimi arriti në 70-80 lekë/kafe.
Aktualisht, një pako 100 gramë kafe turke gjendet në treg kundrejt një çmimi që varion nga 600-900 lekë. Ndërsa, kafja ekspres (280 gr.) kushton mesatarisht 300 lekë.

Tregu zhvendoset drejt Indisë

Gjeografia e tregjeve nga të cilat kemi importuar vitin e kaluar ka pësuar ndryshim të theksuar vitin që shkoi. Kjo ka ardhur për shkak të rritjes së çmimit në tregun europian dhe njëkohësisht të rrjetit të importit, sipas ekspertëve të tregtisë.
Sipas të dhënave të importit, vitin që shkoi, importuam nga India rreth 2.16 mijë tonë kafe, ose 31% e totalit të sasisë së importuar. Ky treg paraqitet më shumë konkurrues krahasuar me Italinë, por edhe Brazilin. Vitin që kaloi, kafja e sjellë nga India kushtonte rreth 20% më pak se ajo e importuar nga Brazili.
Gjithsesi sasia e importit nga Brazili u trefishua, ndërkohë që dy tregjet kryesore që furnizonin vendin, pra importi nga Italia dhe Greqia, kanë pësuar rënie të theksuar. Sipas të dhënave të importit, nga 2.76 mijë tonë kafe të importuar në vitin 2008 nga Italia, importi i vitit që shkoi zbriti në 1.77 mijë tonë.
Për shkak të krijimit të lidhjeve të reja, më të largëta por më të lira se ato me sipërmarrjet greke të tregtisë së kafes, importet e kafes nga fqinji grek janë bërë pothuajse të padukshme. Vitin që shkoi, sasia e importuar nga Greqia ishte vetëm 2.44 tonë, nga 1.57 mijë tonë që u importuan një vit më parë.
Por ndonëse po importojmë nga larg, vendet nga të cilat furnizohemi mbeten të kufizuara. Sipas të dhënave doganore, mbi 85% të importit të kafes e realizojmë me tre vende.

Kafja, në tregun botëror çmimi rritet 10%

Sipas të dhënave të Organizatës Ndërkombëtare të Kafes (ICO) çmimi i kafes paraqet një tendencë në rritje.
çmimi mesatar mujor i kafes, sipas këtyre të dhënave (një përllogaritje mesatare e tregjeve të ndryshme) ishte 2780 USD/ton në mars të këtij viti, ose 10% më shumë se një vit më parë. Ndonëse në tregun shqiptar të kafes është zgjeruar gama e ofertës, llojeve të ndryshme të mishelave, ekspertët e tregtisë vlerësojnë se prodhimi i futur në vend i përket një cilësie nën mesataren me pjesën më të madhe të saj.
Në tregjet e mëdha prodhuese, çmimi nuk parashikohet të ulet edhe për këtë vit. Vlerësimet e Organizatës së Kombeve të Bashkuara të Ushqimit dhe Bujqësisë (FAO) vënë në dukje kushtet e dobëta të motit që pritet të ndikojnë në uljen e prodhimit.
Ndërkohë, konsumi i kafes në nivel botëror paraqitet në rritje të vazhdueshme, sipas FAO-s, ku pesë vitet e fundit niveli i konsumit është rritur me gati 15%.

Europa, nivelin më të lartë të konsumit

Konsumatorët më të mëdhenj të kafes janë europianët. Sipas të dhënave të FAO-s, çdo banor në kontinentin e vjetër konsumon mesatarisht 5 kilogramë kafe në vit.

Konsumi i kafes për frymë sipas disa vendeve

 Kg/vit
Shqipëri 2.2
Maqedoni 3.4
Evropë 5

Burimi: FAO, MBUMK

Shkruaj një koment

Ju duhet të logoheni për të komentuar.