Hong Kong, Parlamenti shtyn (pa afat) debatin e ekstradimit të të dyshuarve

13/06/2019 1:22 PM 0 komente

Në Hong Kong tensionimi kundër një projektligji për ekstradimin e “të dyshuarve” në Kinë mbetet i lartë. Pas protestave maksimale të ditës së djeshme, me bombat e tymit dhe sulmet ndaj protestuesve, Këshilli Legjislativ vendosi të shtyjë diskutimin mbi ligjin, në një datë të mëvonshme.

Demonstrata i shtohet asaj të 9 qershorit, kur rrugët e ish kolonisë britanike (që i janë aneksuar Kinës që nga viti 1997) janë pushtuar nga demonstratat më imponuese në tre dekadat e fundit. Teksti parlamentar do të thjeshtojë dërgimin e të dyshuarve në Kinë, duke lejuar Republikën Popullore të Kinës të ndjekë penalisht të dyshuarit që jetojnë në Hong Kong. Kritikët denoncojnë ndërhyrjen e Pekinit dhe shkeljen e statusit të veçantë që i ishte dhënë vendit 22 vjet më parë. Teksti u paraqit më 10 qershor.

Frika qëndron në faktin se pavarësia gjyqësore që qeveriste eksperimentin e “një vend, dy sisteme” do të thyejë bashkëjetesën nën një vend të vetëm (Kinë) të dy sistemeve të ndryshme (Kina dhe Hong Kongu). Tashmë, ky rajon i veçantë administrativ i Kinës, ishte paralizuar prej 79 ditë me demonstrata për një hapje demokratike të vendit: të ashtuquajturit Revolucioni Ombrellë, një mobilizim për të fituar të drejta të plota dhe universale në votime. U quajt kështu për shkak të përdorimit të mbulesës së shiut, në mbrojtje nga bombat e tymit të policisë.


Por çfarë thotë saktësisht ligji?

Ligji do të lejonte që “të dyshuarit” të ekstradoheshin në Kinë, duke i nënshtruar ato në procesin e gjykatave kombëtare. Shumica pro-kineze, kryesuar nga shefi ekzekutiv (kreu i qeverisë) Carrie Lam, argumenton se rregullat e reja janë të nevojshme për të mbushur një boshllëk legjislativ dhe për të parandaluar që qyteti të bëhet një “strehë e kriminelëve” të përgjithshëm. Sipas kuadrit të ri legjislativ, ekstradimi do të sigurohej për të gjithë të dyshuarit për një krim, me një dënim me më shumë se shtatë vjet burgim. Vazhdimi për dërgimin në Kinë do të ishte përgjegjësi e shefit ekzekutiv pas leximit të parë të gjykatave. 70 anëtarët e Këshillit Legjislativ, parlamenti i Dhomës të vendit, nuk do të kishin fuqi as për vlerësimin e çështjes apo për vendimin përfundimtar.

Teksti do të zbatohej edhe për kërkesat për ekstradim që vijnë nga Tajvani dhe Makao. Lam arsyetoi propozimin duke cituar rastin e një gruaje të Hong Kongut të vrarë në Tajvan.

Dhe cilat janë polemikat?

Ligji i ri shihet si një kërcënim për liritë civile dhe një shenjë (më tej) e ndërhyrjes nga Pekini në pavarësinë ligjore të Hong Kongut. Me regjimin e ri, thonë kritikët, ekstradimi mund të kërkohet për të kapur dhe përpunuar më shumë kundërshtarë politik sesa kriminelët e zakonshëm. Sipas të dhënave të raportuara nga mediat ndërkombëtare, shkalla e dënimit në gjykatat kineze është afërsisht 100% dhe shoqërohet me rekursin e zakonshëm të torturës dhe mohimit të së drejtës së mbrojtjes së të pandehurve. Qeveria kineze përsëriti se iniciativa u lind ekskluzivisht nga homologu i saj në Hong Kong. Kina Daily, një gazetë e kontrolluar nga Partia Komuniste Kineze, u shpreh hapur hapur në mbështetje të ligjit, duke përmbysur lajmet mbi protestat në rrugë. Në një artikull të botuar më 10 qershor, flitet për një shifër prej “800 mijë qytetarëve që thonë po për ligjin e ri”, kundrejt 240 mijë personave që i janë në demostratë.

Por si funksionon “Hong Kongu”?

Pas 156 vitesh si koloni e Perandorisë Britanike, Hong Kong iu rikthye Kinës në vitin 1997, duke u bërë rajoni i parë i veçantë administrativ në vend. Marrëveshja e nënshkruar në atë rast përfshinte, ndër të tjera, që liritë civile dhe të drejtat e njeriut do të mbroheshin për 50 vitet e ardhshme. Sot metropoli, i populluar nga më shumë se shtatë milionë banorë, klasifikohet si një gjysmë-demokraci. Këshilli Legjislativ, parlamenti, përbëhet nga 70 anëtarë, të zgjedhur pjesërisht drejtpërdrejtë dhe me votim universal (40 vende) dhe pjesërisht indirekt nga të ashtuquajturat “kolegje funksionale”: kolegjet e kufizuara që përfaqësojnë sektorët themelorë për vendin, nga industria për t’u financuar.

Shefi ekzekutiv më pas emërohet nga një komitet elektoral prej 1,200 anëtarësh, duke përfaqësuar gjithmonë kategori të ndryshme profesionale. Zgjedhja duhet pastaj të ratifikohet nga Pekini. Vendi ruan dallimet e saj themelore nga vendi amë në një nivel ligjor dhe ekonomik. Në rastin e parë, sistemi ligjor bazohet në ligjin e përbashkët, ligjin e bazuar në jurisprudencë dhe jo në kodet kushtetuese (prandaj, për shembull, propozimi për ndryshimin e ligjit të ekstradimit bazuar në një rast individual). Sa i përket ekonomisë, shteti-qytet ka gëzuar gjithmonë dhe vazhdon të gëzojë, një liri që e ka transformuar metropolin në një qendër globale financiare. Tregu i tij i aksioneve është ndër pesë vendet më të mira në botë, me një kapitalizim tregu prej gati 4 triliardë dollarësh amerikanë.

/ IL SOLE 24 ORE

Komente

avatar
  Subscribe  
Notify of